Close

november 15, 2018

In 6 stappen je Interne Criticus ombuigen

“Als je geen vijand ervaart aan de binnenkant is er buiten ons niets of niemand die ons kwaad kan doen” – Afrikaans gezegde –

Heb je ooit een stem in je hoofd dingen horen zeggen als “Ik denk niet dat het me gaat lukken” en “Wat als ik faal”, “Zo slim ben ik niet”, “Dat zal ik nooit bereiken”, “Dit is te moeilijk”, “Dit is te hoog gegrepen voor mij”, “Het is onmogelijk” of “Dit is te goed om waar te zijn”?

Dan is je interne criticus aan het woord!

Wat is eigenlijk een interne criticus?

Feitelijk is dit een stem (of gedachten) die je hoort wanneer je een mogelijk (!) risico wilt nemen. Dus wanneer je iets wilt gaan ondernemen wat je nog nooit hebt gedaan of niet zo vaak hebt gedaan;-). Onder deze criticus zitten dus je angsten.

Deze stem is bedoeld om je veilig te houden en je te beschermen tegen mogelijke trauma’s, zoals (gevoelens van) veroordeling, afwijzing, schuld en schaamte.

Het is een interne en vaak onbewuste (automatische) tegenbeweging tegen verandering en het onbekende. En helaas ook vaak de grootste reden om klein te blijven en niet voor je dromen te gaan.

Je interne criticus doet uitstekend werk om je veilig te houden. Het is echter een automatisme; ontstaan in veel vroegere tijden, toen we nog echt lijfelijk gevaar liepen. Toen we altijd alert moesten zijn of er geen dier verscheen die ons wilde doden of gevaar schuilde waar we liepen. Dit automatisme zit opgeslagen in ons lymbische brein. Die denkt alleen in Vechten en Vluchten. Noodzakelijk dus, maar het kan dus doorslaan. Want laten we eerlijk zijn, we leven tegenwoordig in een wereld waar het overgrote (levens)gevaar is verdwenen.

Wanneer het doorslaat heeft het dus een averechts effect en kunnen onderstaande dingen gebeuren:

– Dat je gaat twijfelen aan jezelf en je kwaliteiten, terwijl je ook weet dat je best in staat bent om grote doelen te bereiken = Onrust

– Anderen adoreren om wat ze bereikt hebben, zonder in staat te zijn je eigen resultaten te zien en waarderen. Je neemt wat je zelf hebt bereikt als vanzelfsprekend ‘Iedereen kan dit toch’ of gooit het op ‘ik heb geluk gehad’ of ‘dat heb ik alleen bereikt doordat hij/zij mij de kans gaf’. Weet dan, dat mensen die bewust werken aan hun doel ook momenten van geluk ervaren en bij hen ook mensen op hun pad komen die een bijdrage leveren aan hun doel (succes). Dat is simpelweg ‘De wet van de aantrekkingskracht’.

– Uitstelgedrag: het kan zijn, dat je belangrijke dingen (dingen, die je echt aan je hart gaan, waar je met hart en ziel aan zou willen werken) on hold zet i.p.v. ze te gaan doen. Zo bang ben je dat het niet zou lukken… of misschien juist ‘wat als het wel lukt’

– Veelal gestrest of angstig werken aan iets wat belangrijk voor je is, want elke feedback of optie tot verbetering zie je als een persoonlijke afwijzing

– Continue bezig zijn met wat anderen van je denken. Je bent bang, dat ze je niets waard vinden wanneer je zou falen. Hoe anders is dat in Amerika, waar elk moment van mislukken gezien wordt als kracht en een stap dichterbij succes (net als Edison zei “Elke fout heeft me dichterbij de oplossing gebracht”)

– Alles persoonlijk nemen. Give yourself a break. Jij bent niet overal verantwoordelijk voor.

– In een ongezonde relatie blijven zitten. Of je tegenhouden een nieuwe relatie aan te gaan uit angst weer gekwetst te worden.

– In een baan blijven hangen, terwijl je het echt niet naar je zin hebt, alleen uit angst dat een andere baan niet voldoende zou verdienen of minder succes zou opleveren. (die bekende gouden kooi)

Een voorbeeld uit de praktijk?

Ik sprak laatst iemand, die vertelde dat ze iets totaal anders wilde gaan doen. Haar plan was te stoppen met werken en de komende paar maanden tijd te nemen om te onderzoeken wat ze echt wil en eventueel een studie oppakken als ze weet welke richting ze op wilde ontwikkelen. Toen ik haar vroeg hoe ze zich hierbij voelde vertelde ze:

Het voelt geweldig, maar stel je nu voor, dat het niet lukt en ik zo meteen geen geld meer heb?

Wat zou mijn partner hiervan vinden? Stel dat hij me probeert tegen te houden?

Wat zouden anderen eigenlijk van mij vinden als ik zomaar zou stoppen met werken?

Wat als ik het te druk krijg en minder tijd voor de kinderen overhoud?

Hoewel er een vuurtje brandde werd die gedoofd door allerlei twijfels en aannames. Toen we inzichtelijk maakten wat er precies speelde (welke gedachten speelde een rol bij de twijfels en de aannames, want je hebt nog veel meer dan alleen een criticus in je ;-)) en welke gedachten ze nodig had om toch haar plan verder uit te werken, maakte ze ruimte voor haar ‘persoonlijk leider’ in zich. Diegene die hoort, afweegt en durft te gaan doen!

Nogmaals, het is helemaal niet gek dat we deze gedachten hebben. Die heeft iedereen. De gedachten zullen blijven, maar met een goede mindset training zul je ze eerder op waarde kunnen inschatten! Is dit realistisch of is het blinde paniek. Op een gegeven moment wordt dit ‘fractie-van-een-seconde-werk’. Enige mate van spanning is geen probleem om te behouden, want dat maakt je weer scherp en alert om die stap naar het onbekende te nemen! Veel bekende acteurs en zangers blijven zenuwen hebben voordat ze het podium op gaan of wanneer ze een concert starten.

Hieronder volgen 6 praktische stappen om wat ‘tegengas’ te ontwikkelen voor deze kritische/negatieve gedachten:

1. Wordt je Bewust van je gedachten: wanneer saboteren ze je?

We kunnen alleen dingen veranderen als we ze kennen. Bekijk je gedachten zonder oordeel. Elke keer als je een gedachten hoort, die je weghoudt van wat je wilt doen of bereiken, stel jezelf dan de volgende vragen:

– Wat denk ik nu eigenlijk echt?

– Ligt hieronder een reële of irreële angst?

– In hoeverre motiveert, stimuleert of helpt het mij om te doen wat ik wil doen?

2. Soms geven je gedachten wel gewoon de realiteit weer; wat dan?

Stel je wilt Wimbledon tennissen, maar je hebt een ziekte waardoor je in een rolstoel beland. Dan is het dus gewoon weg niet mogelijk om die prof-tennisser die Wimbledon wint te worden. Je kunt wel een ander doel ontwikkelen die past bij de waarheid; namelijk een top rolstoel-tennisser worden. Je zult hiervoor andere vaardigheden moeten ontwikkelen, maar je hebt het nog nooit gedaan dus het is mogelijk! Als je op zo’n moment blijft hangen in negatieve en demotiverende gedachten, zoals ‘Ik kan geen prof-tennisser worden’ of ‘Ja maar, dat gaat ook vast niet lukken’ besef dan, dat dit niet jouw pure zelf is (die kwam met een oplossing!!), maar je interne criticus. Geef ruimte aan je wil, die uit je pure zelf komt. ‘Waar een wil is, is een weg’

3. Accepteer dat je een interne criticus hebt

Verzet je niet tegen je gedachten. Deze kritische gedachten zijn puur en alleen bedoeld om je te beschermen tegen (mogelijke) pijn. Ze hebben een functie. Probeer mild te kijken naar je gedachten.

Om het wat luchtiger te maken kun je je interne criticus een naam geven of hem zien als een persoon in jou. En zeg dan, wanneer ie opkomt: Ik begrijp, dat je in mijn hoofd komt om me te beschermen, maar ik ga het toch proberen en zien wat er gebeurd.

4. Bouw zelfvertrouwen op door te doen en te ervaren

Daag je mindset en jezelf uit! Ga doen en zorg voor nieuwe positieve ervaringen, daarmee creëer je een nieuwe mindset! Zet de dingen in het juiste perspectief.

Wat je zou kunnen doen is een lijst maken van de zaken die je al hebt bereikt.

Wat zeggen die over jou? Waar ben je trots op?

Heb je die bereikt door stil te zitten of (enige) actie 😉

5. Zet affirmaties tegenover elke saboterende of kritische gedachten

Affirmaties (overtuigingen) werken heel sterk als je ze met regelmaat blijft herhalen. Zij zullen je negatieve gedachten ombuigen naar positieve gedachten!

Bijvoorbeeld:

Het overkomt mij altijd… Wat me ook overkomt: Ik ben gelukkig

Wat ben ik toch een loser Ik ben geweldig en om van te houden

Ik ben als dubbeltje geboren En heb het recht een kwartje te worden!

Ik kan het echt niet Ik heb het nog nooit gedaan dus ik kan het wel

Wie denk ik wel niet… Ik heb recht op een gelukkig leven

Het was maar geluk Ik ben dankbaar

6. Ga in oplossingen en kansen denken

Je interne criticus is een Fixed Mindset. En die brengt je nergens!

Ontwikkel dus een Grow Mindset (als je hier meer over wilt lezen en leren bekijk dan eens de filmpjes van Carol Dweck op youtube).

Accepteer zijn aanwezigheid en concentreer je op wat je wilt bereiken. Bedenk wat de eerste stap kan zijn. Soms zie je het niet gelijk, maar heb dan vertrouwen dat die stap komt!

Voorbeeld: Zelf ben ik begin 2009 gestart aan mijn reis van Persoonlijke Groei, die overigens nooit meer zal eindigen, haha. Een van de eerste dingen die ik deed was niet meer kijken naar wat allemaal niet mogelijk was maar uitspreken wie ik wilde zijn en wat ik wilde bijdragen in dit leven:

Ik ben puur en liefdevol en ik wil leren me ook altijd zo te gedragen (ik had ontdekt dat wanneer ik me gefrustreerd voelde ik dan niet zo tact- en respectvol was in mijn communicatie) + Ik wil anderen iets leren/ helpen ontwikkelen. Dit is een korte samenvatting;-) Toen dacht ik dit nog te vinden in mijn rol als arbeidsbemiddelaar van zzp’ers.

Ik had nog geen idee dat ik zou gaan transformeren, haha.

Later dat jaar kwam de opleiding bij het Europees Instituut ‘op mijn pad’ en kreeg ik dus mijn eerste stap als het ware op een gouden schaaltje gepresenteerd. Nog helemaal niet met de gedachten bezig dat ik Coach wilde worden, maar meer als zijnde een mooie aanvulling voor de mensen die ik bemiddelde.

Hun vragen gingen allang niet meer alleen over ‘Hoe vind ik die nieuwe opdracht’, maar veel meer over ‘Hoe kan ik me verder ontwikkelen’ en ‘Hoe kan ik omgaan met….’ of ‘Hoe kan ik beter stakeholdermanagement voeren’ of ‘Hoe kan ik met plezier een project managen, het kost me zoveel moeite’.

Ik vond het echt zo geweldig om anderen te begeleiden in zich prettiger voelen en meer uit zichzelf te halen, dat een verandering nabij was.

Toen, in mijn ogen, mijn werk als bemiddelaar steeds minder zinvol werd, begon het steeds meer te wringen met mijn persoonlijke waarde (waarden willen toevoegen). Het ging alleen nog over het tarief en of iemand al zijn papiertjes wel bezat… ervaring en persoonlijke vaardigheden werden wel gevraagd, maar kwamen pas op de 3e plaats. Met tot gevolg dat ik na een paar jaar dubben eind 2015 het roer helemaal omgooide en verder ging met mijn reis om mijn hart te volgen.

Kleine stapjes tegelijk

Heb je een gebrek aan zelfvertrouwen en vind je het gewoonweg onwijs eng om te bedenken dat er echt kansen liggen en oplossingen te vinden zijn neem dan een eerste kleine stap en kijk wat er gebeurd! Stel je vindt jezelf niet zo goed in communiceren, ga dan heel veilig een ‘wat is het toch lekker weer’-gesprekje aan als je in de rij staat te wachten bij de bakker. Dit zal inderdaad vreemd voelen, maar oefening baart kunst! Dus volhouden en kijken naar de volgende stap! En ben je niet van ‘praatje-pot’, net als ik, neem dan in gedachten dat het oefenen is om makkelijk in gesprek te gaan wanneer je wel iets interessants te zeggen hebt;-)

Of ga aan de slag met een coach om samen de weg vrij te maken naar die ‘persoonlijk leider’.

Je hebt namelijk alles in je: een criticus, maar ook een ‘vrije vogel’, die nog weleens als tegenhanger van de te aanwezige criticus verschijnt in oefeningen die ik doe met mensen die ‘vast zitten’.

Jij hebt de leiding! Je bent een leider!

Jij bepaalt hoeveel je meeneemt van de waarschuwende gedachten en jij bepaalt wanneer en hoeveel ruimte die vrije vogel krijgt. En omdat jij met je volle bewustzijn aan ‘het stuur’ staat zal je stap in balans zijn.

Eh…, in het begin zal het voelen als ‘springen’ en ‘spannend’ en soms nog niet in balans zijn (je fietste immers ook niet in 1x recht, zonder te wiebelen), maar blijven oefenen en je zult gaan ervaren dat die interne criticus zelfs op den duur verdwenen is.

Mastering your mind is de eerste stap naar een vrijer leven waarin je zult ervaren dat je je gelukkiger voelt, je doelen makkelijker gaat bereiken en dus ook meer succes zult ervaren. Zowel privé als zakelijk!

Daarom noem ik het ook wel MindReset

Call to Action: Herken jij jouw Interne Criticus? En hoe ga jij daarmee om?

BEL ME NU
+
Bel mij!